Czy teren w regionie Brzozowic i Kamienia miał szansę na stopniową odbudowę ekosystemu? ![]()
![]()
Na przywrócenie i oddanie w ręce przyrody ciężkiej pracy na tak trudnym dla przyrody obszarze? Musi ona bowiem wpierw zainwestować i to zrobiła (!) swe ogromne siły i energię w obronę przed tym co zawiera gleba, na rzecz rzeczywistego wzrostu, lecz przecież w znacznym stopniu to się udało
Wykorzystuje to od ćwierć wieku. Jeśli tylko człowiek to podtrzyma i nie będzie przeszkadzał. Poniżej plan zagospodarowania przestrzennego dla Brzozowic i Kamienia z roku 2014, a więc ten moment kiedy szanse są wciąż bardzo duże ![]()
![]()
![]()
Na florę i faunę.
Na końcu artykułu znajdują się fotografie zwierząt wykonane przez Piekarskiego Przyrodnika na opisywanych terenach.
Teksty ze Studium uwarunkowań z 2014 r.
Charakterystyczny jest zupełny brak występowania powierzchni leśnych w południowych, najbardziej uprzemysłowionych i zarazem zdegradowanych częściach miasta: Brzeziny Śląskie i Brzozowice Kamień. W Dąbrówce Wielkiej udział powierzchni leśnych jest marginalny stanowiąc jedynie 0,3% jej powierzchni całkowitej. Z uwagi na bardzo małą lesistość miasta pożądany jest leśny kierunek rekultywacji. ![]()

Zmniejszenie emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzenia przemysłowego i komunikacyjnego…
Zachowanie terenów otwartych – biologicznie czynnych
Ochrona zasobów środowiska przyrodniczego
Potrzeba opracowania planu rozwoju systemu zieleni w mieście:
zalesianie
zadrzewianie
tworzenia skupień roślinności i sieci powiązań z istniejącymi kompleksami leśnymi na predysponowanych do tego gruntach rolnych o niekorzystnych warunkach dla produkcji rolnej i niskich walorach przyrody i krajobrazu; obejmowanie ochroną obszarów i obiektów cennych przyrodniczo, na przykład stanowiących biocentra, wyspy ekologiczne oraz ostoje flory i fauny jak i korytarzy ekologicznych.
Zakładane kierunki działań wg programu:
Renaturalizacja i rewitalizacja terenów poprzemysłowych w kierunkach przyrodniczych. Działania na tym obszarze powinny objąć zabiegi odtworzenia urodzajnej warstwy gleby, wprowadzenie wielopiętrowej roślinności oraz szereg działań mających wspierać naturalną sukcesję. Istotną jest konieczność pozostawienia oraz powiększania istniejących zbiorników wodnych stanowiących już cenne miejsce bytowania i rozrodu wielu gatunków zwierząt. Obszar ten w części powinien stanowić kompleks przyrodniczy o zróżnicowanej strukturze siedlisk, stanowiący istotny element przyrodniczy oraz rekreacyjny dla mieszkańców.
Rewitalizacja środowiska przyrodniczego – czystość ekologiczna miasta. Cel ten dotyczy jakości systemu ekologicznego i jego składowych części: nieożywionej litosfery, atmosfery i hydrosfery oraz biosfery, a w niej: odzyskanie dla środowiska przyrodniczego terenów poprzemysłowych, zabudowanych i otwartych zdegradowanych, ochrona prawna szczególnych wartości przyrodniczych i krajobrazowych, likwidacja źródeł uciążliwości środowiskowych, jakie powstały w wyniku działalności podmiotów gospodarczych, eksploatacji kopalin, braku pełnego i skutecznego oczyszczenia ścieków przed ich wprowadzeniem do środowiska, ograniczeniem niskiej emisji, odpadów i innych czynników.
Rekultywacja terenów poprzemysłowych i wykorzystanie sukcesji przyrodniczej na tych terenach,
Tworzenie rusztu ekologicznego o randze regionalnej i uzupełnienie go wartościowymi obiektami lokalnymi oraz utworzenia systemu obszarów chronionych, wraz z różnorodnymi terenami zieleni dla funkcji turystycznych, a także dla funkcji rekreacyjnych i wypoczynkowych,
Różnorodne tereny zieleni dla funkcji turystycznych, rekreacyjnych i wypoczynkowych
Równoważenie gospodarki zasobami przyrody w obszarach deformacji powierzchni, degradacji biosfery, skażenia środowiska itp
Rekultywacja terenów po nieczynnej – KWK „Andaluzja”
w kierunku terenów otwartych biologicznie czynnych
POLA, UGORY I NIEUŻYTKI POŁUDNIOWO–WSCHODNIEJ CZĘŚCI MIASTA
Pola i Stawy „Andaluzja”
Jest to obszar ograniczony od wschodu ulicą Generała Sadowskiego, od południa linią kolejową, od zachodu terenem ogródków działkowych ROD Górnik, a od północy zabudowaniami Osiedla Powstańców Śląskich.
Teren ten obejmuje głównie pola z wąskimi miedzami, na których rosną wysokie byliny azotolubne, takie jak bylica pospolita i komosa biała oraz gatunki łąkowe i chwasty upraw.
W południowej części powierzchni znajdują się stawy zarośnięte przez roślinność szuwarową. Rośnie w nich ponikło błotne, uczep trójlistkowy, sit członowaty i trzcina pospolita.
Właśnie teren zajęty przez szuwary, wilgotne łąki i położone wśród nich stawy i oczka wodne stanowi o walorach przyrodniczych tego miejsca. Występują tu trzy gatunki roślin chronionych – storczyk (prawdopodobnie szerokolistny), kalina koralowa i grzybienie białe.
Największa rzadkością są tu dwa gatunki z rodziny czaplowatych: bąk i bączek (oba z „Czerwonej Księgi”), dla których „Stawy Andaluzja” stały się miejscem rozrodu. Występują tu też, niemniej rzadkie, wąsatka (również „Czerwonej Księgi”), perkozki i głowienka. Oczka wodne są również doskonałym miejscem bytowania licznych płazów. ![]()
„Dzikie Stawy” w Brzozowicach
Powierzchnia znajduje się przy granicy z Bytomiem. Obejmuje ona głównie tereny położone pomiędzy licznymi nasypami i torami kolejowymi.
Krajobraz przekształcony, z wtórnymi elementami przyrodniczo cennymi. Znajduje się tu kilka oczek wodnych, które w połączeniu z otaczającymi je zbiorowiskami roślinnymi nadają mu specyficzny charakter.
Połączenie miejsc cennych przyrodniczo z elementami silnie zmieniającymi krajobraz (nasypy, tory, linie energetyczne) tworzy strukturę charakterystyczną dla Górnego Śląska.
Mozaika środowisk tworzy dogodne warunki dla roślin i zwierząt różnych ekosystemów.
Występują tu ciekawe, chronione gatunki środowisk wodno-błotnych – chroniona roślina drapieżna – pływacz, liczne gatunki płazów – traszka grzebieniasta, kumak nizinny, żaby zielone, wąż – zaskroniec, z ptaków – trzciniak, ale również zwierzęta terenów otwartych: zając, chomik europejski, derkacz, czy związane z zadrzewieniami uszatki i krogulce.
Obserwowane tu były także bardzo rzadkie kobczyki (przedstawiciel sokołów). Do 2010 roku była tu kolonia najrzadszej polskiej jaskółki – brzegówki
Fotografie zwierząt zostały wykonane na opisywanych terenach przez Piekarskiego Przyrodnika:
1. i 2. Chomik europejski – gatunek ściśle chroniony, krytycznie zagrożony wyginięciem.
3. Sarny.
4. Głowienka – objęty ścisłą ochroną gatunkową, narażony na wyginięcie.
5. Zając.
6. Perkozek – na terenie Polski objęty ścisłą ochroną gatunkową.
7. Trzciniak – na terenie Polski objęty ścisłą ochroną gatunkową.
8. Łyska.








